ەلىمىزدىڭ بۋىنىن بەكىتىپ, قابىرعاسىن قاتايتۋدا قوعامدىق كەلىسىم مەن رۋحاني تۇسىنىستىكتىڭ ورنى ەرەكشە. بۇگىندە وسى ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولعا الىنعان شارالاردىڭ تۇتاس تاريحى قالىپتاستى دەسەك بولادى. بۇدان ءبىز مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان ىزگىلىكتى جۇمىستاردىڭ كەڭ اۋقىمدا جۇرگىزىلىپ وتىرعانىن اڭعارامىز.
جالپى, رۋحاني كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋ ءىسى كوپتەگەن مەملەكەتتەردە نەگىزگى مىندەتتەردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. وسى ورايدا قازاقستان دۇرىس جولدى تاڭداپ, ناتيجەسىندە تۇراقتىلىق پەن ورنىقتى دامۋعا قول جەتكىزە ءبىلدى.
رۋحاني كەلىسىمدى, تاتۋلىقتى, ەل تۇتاستىعى مەن ورنىقتى دامۋدى جۇزەگە اسىرۋ مەملەكەتىمىزدىڭ باستى ستراتەگيالىق باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولعاندىقتان, اتالعان ماقساتتاردى قوعامىمىزدىڭ كۇن تارتىبىنەن تۇسىرمەۋ اسا ماڭىزدى. سول ءۇشىن, ءتىپتى ارنايى رۋحاني كەلىسىم كۇنىنىڭ بەلگىلەنۋى كوپ جايتتى ۇعىندىرا تۇسەدى.
ءسال شەگىنە سويلەسەك, 1992 جىلدىڭ قازان ايىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن الماتى قالاسىندا ءى بۇكىلالەمدىك رۋحاني كەلىسىم كونگرەسى ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن. وسى القالى جيىندا 18 قازاندى قوعامىمىزداعى ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋ كۇنى رەتىندە بەلگىلەپ, ونى ءداستۇرلى تۇردە مەرەكە رەتىندە اتاپ ءوتۋ ۇسىنىلعان بولاتىن. اتالعان ۇسىنىس قابىل الىنىپ, مىنە, قازىرگى تاڭدا بۇل كۇن بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ مەرەيلى مەرەكەسىنە اينالىپ وتىر. بۇل سوزىمىزگە دالەل رەتىندە, ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا وسى مەرەكەگە وراي ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, ولارعا حالىقتىڭ بەلسەندى قاتىسۋىن ايتۋعا بولادى. ىزگىلىك پەن ادامگەرشىلىككە, تاتۋلىققا باستاعان بۇل باستامانىڭ وسىلايشا ءوز ساتىمەن جالعاسىن تابۋىنان حالقىمىزدىڭ ەل بولىپ ۇيىسۋعا دەگەن اقجارما پەيىلىن, ارمان-تىلەگىن كورۋگە بولادى.
وسى ارادا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 1992 جىلى وتكەن 47-سەسسياسىندا الەمنىڭ بارلىق نەگىزگى دىندەرى – يسلام, حريستيان, يۋدايزم, بۋدديزم سىندى كونفەسسيالار ازيانىڭ قاسيەتتى جەرلەرىندە باستاۋ العانىن ايتا كەلىپ, «مەن ءبىزدىڭ بارلىعىمىزعا بولاشاق سىن-تەگەۋرىندەرگە بەيىمدەلۋدىڭ وڭتايلى جولدارىن ىزدەستىرۋدە, ادامزات الدىندا ۋاقىت وتكەن سايىن وزەكتىلىگى ارتىپ كەلە جاتقان ءبىرتۇتاس ورتادا ءومىر ءسۇرۋدىڭ جاڭا نەگىزدەرىن قالىپتاستىرۋدا ۇجىمداسۋىمىز قاجەت ەكەندىگىنە سەنىمدىمىن», دەگەن ءسوزى ەسكە تۇسەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسىدان شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت بۇرىن ايتقان بۇل ءسوزى ءوزىنىڭ ماڭىزدىلىعىن جويماي كەلەدى.
پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن 2003 جىلدان بەرى 3 جىل سايىن وتكىزىلىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزى ء«بىرتۇتاس ورتادا ءومىر ءسۇرۋدىڭ جاڭا نەگىزدەرىن قالىپتاستىرۋ» باعىتىنداعى بيىك مىنبەر, بەدەلدى ۇنقاتىسۋ الاڭى بولىپ وتىرعانىن دا ەرەكشە اتاپ وتكەنىمىز ءجون. بۇل سەزد ارقىلى رۋحاني كەلىسىمدى نىعايتۋدىڭ قازاقستاندىق ۇلگىسى الەم جۇرتشىلىعىنا كەڭىنەن تانىستىرىلىپ جۇرگەنى انىق.
رۋحاني كەلىسىم تۇرعىسىندا ءسوز قوزعاعاندا ءبىرىنشى كەزەكتە دىنارالىق تاتۋلىقتى دامىتۋ ماسەلەلەرى سانادا جاڭعىرادى. راسىندا ءبىر قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان كونفەسسيالاردىڭ ءوزارا كەلىسىمدە بولۋى, ولاردىڭ مەملەكەت الدىنداعى ورتاق جاۋاپكەرشىلىكتەرىن دۇرىس سەزىنە ءبىلۋى قاجەت. دەسەك تە, رۋحاني كەلىسىم تاقىرىبىن ءسوز ەتكەندە ءدىن سالاسىنداعى جاراسىمدى ۇنقاتىسۋ ماسەلەلەرىنەن بولەك, قوعامىمىزداعى باسقا دا سالالاردىڭ ءوزارا ۇيلەسىم تاۋىپ, ورتاق مۇددەگە وراي بەلسەندى قىزمەت ەتۋى قاجەتتىگىن ۇمىت قالدىرماعانىمىز ابزال. وسى ورايدا مەملەكەتتى قۇرۋشى قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن, ءدىنىن, ءتىلىن دامىتۋ, ازاماتتىق قوعامدى نىعايتۋ, ەتنوسارالىق قاتىناستاردى ىزگىلەندىرە ءتۇسۋ, ەلىمىزدەگى ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ ءدىلىن, ءتىلىن, مادەنيەتىن قولداۋ, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋ ماسەلەلەرى اسا ماڭىزدى.
قورىتا ايتقاندا, قازاقستان حالقىنىڭ مادەنيەتىنە جانە قازاق ۇلتىنىڭ رۋحاني مۇراتتارىنا قۇرمەتپەن قاراي وتىرىپ, ءتۇرلى يدەيالار مەن كوزقاراستارعا توزىمدىلىك تانىتۋ, ەتنوسارالىق, كونفەسسياارالىق ۇنقاتىسۋ قوعامدىق كەلىسىم اياسىندا جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. سوندا عانا قوعامىمىزداعى رۋحاني جاراسىمدىلىق, ۇيلەسىمدىلىك سالماقتانا تۇسپەك. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلىمىزدە ار-وجدان, ءدىني سەنىم بوستاندىعىن قامتاماسىز ەتۋ ىسىنە وڭ اسەرىن تيگىزەدى.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
